Bộ phận thẩm định ngân hàng và các quy tắc

Với ngành tài chính ngân hàng, nhân viên thẩm định ngân hàng chiếm một vị trí rất quan trọng trong nhiều ngân hàng cũng như doanh nghiệp về tài chính. Có thể nói đây là những người sẽ đóng vai trò then chốt cho việc hồ sơ vay vốn tín dụng của bạn có được thông qua hay không.

Bộ phận thẩm định ngân hàng

Thẩm định ngân hàng: Họ là ai? Thẩm định ngân hàng (hay còn được gọi bằng cái tên khác là: CV Tái thẩm định, CV Quản lý rủi ro… ) là 1 trong những vị trí tuyển dụng tương đối khắt khe trong Ngân hàng.

Đây là vị trí thường có xu hướng tuyển dụng nội bộ, ưu tiên việc điều chuyển những người có kinh nghiệm trong hoạt động tín dụng (CVQHKH cá nhân/doanh nghiệp, Hỗ trợ tín dụng), rất ít các thông tin tuyển dụng trực tiếp bên ngoài. Với những thông tin có vẻ “hơi mập mờ”, chưa thực sự rõ ràng, khiến cho những người quan tâm đến vị trí này không có đủ thông tin trong việc lựa chọn & quyết định cơ hội nghề nghiệp.

Về bản chất, CV thẩm định ngân hàng là công việc back-office (tương tự vị trí HTTD và TTQT), chịu trách nhiệm thẩm tra tính chính xác của hồ sơ mà CVQHKH đưa lên, tính khả thi của hồ sơ (xem xét nguồn tài chính của khách hàng), tính phù hợp của phương án/mục đích vay vốn theo quy định của Ngân hàng theo từng sản phẩm, theo từng thời kỳ và phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành.

Vị trí này tại các ngân hàng được chia làm nhiều bộ phận như:

Vai trò của CV thẩm định tín dụng trong Quy trình cấp tín dụng

Trước khi bắt đầu tìm hiểu về Công việc của CV TĐTD, chúng ta cùng nhau tìm hiểu qua 1 chút về Quy trình cấp tín dụng tại Ngân hàng.

Quy trình cấp tín dụng về bản chất là bảng tổng hợp mô tả công việc của Ngân hàng từ khi tiếp nhận hồ sơ vay vốn của Khách hàng cho đến khi quyết định cấp tín dụng, giải ngân, thu nợ và thanh lý Hợp đồng tín dụng. Quy trình tín dụng chỉ rõ mối quan hệ giữa các bộ phần có liên quan trong hoạt động tín dụng, theo đó có sự liên quan của 4 bộ phận:

  • Bộ phận kinh doanh: Gồm CV QHKH và TP/PP kinh doanh
  • Bộ phận Thẩm định: Gồm CV Thẩm định và TP/PP Thẩm định
  • Đơn vị phê duyệt: Gồm GĐ/PGĐ Chi nhánh
  • Bộ phận Hỗ trợ: Gồm CV Hỗ trợ tín dụng & TP/PP Hỗ trợ

Thực tế, có 3 mô hình cấp tín dụng cơ bản, các bạn nên tìm hiểu qua các bài viết tiếp theo. Tuy nhiên, để đơn giản, chúng ta đi phân tích 1 mô hình Tổng quan nhất, gọi là Mô hình cấp tín dụng Phân tán – áp dụng triển khai với khá nhiều Ngân hàng TMCP hiện tại.

Mô hình cấp tín dụng Phân tán được thực hiện như sau:

  • Tại bộ phận kinh doanh:
    • B1: CVQHKH đánh giá thực tế khách hàng, thu nhập hồ sơ KH & hoàn thành Báo cáo Đề xuất tín dụng
    • B2: Trình ký cấp Kiểm soát là TP/PP kinh doanh
  • Tại bộ phận Thẩm định:
    • B3: CV Thẩm định đánh giá lại hồ sơ KH: Phân tích đánh giá trên hồ sơ, Báo cáo đề xuất tín dụng của CV QHKH & đánh giá thực tế khách hàng =>Ra Quyết định đồng ý/từ chối cho vay trong Báo cáo Thẩm định Khách hàng
  • Tại phòng của cấp Phê duyệt:
    • B4: Căn cứ theo Báo cáo đề xuất tín dụng, Báo cáo Thẩm định KH, GĐ/PGĐ Chi nhánh ra quyết định phê duyệt/từ chối hồ sơ
  • Tại bộ phận Hỗ trợ
    • B5: Trường hợp hồ sơ được phê duyệt, CV Hỗ trợ tín dụng tiến hành soạn hồ sơ
    • B6: Ký Khách hàng và giải ngân
    • B7: Chăm sóc sau giải ngân: Nhắc nợ/Thu nợ

Mô hình trên bóc tách vai trò rõ ràng giữa từng bộ phận trong Quy trình cấp tín dụng. Theo đó, vai trò của Thẩm định được hiểu như 1 đơn vị đánh giá khách quan, độc lập, đưa ra quan điểm riêng biệt, đôi khi có phần trái chiều với ý kiến của QHKH.

Việc có nhiều ý kiến, nhiều góc nhìn cho 1 khoản vay giúp người phê duyệt có thêm được các phương án, các lựa chọn trong việc ra quyết định nhằm rào chắn các rủi ro tín dụng.

Như vậy, hiểu đơn giản, TĐTD giúp Kiểm soát và Giảm thiểu các rủi ro.

Tuy nhiên, Đặc biệt ở các ngân hàng Big4 (NHTM Nhà nước), không tách biệt Bộ phận Thẩm định như mô tả phía trên. Với các ngân hàng này, CV QHKH thường làm luôn các công việc của Thẩm định & Hỗ trợ tín dụng. Được hiểu, CV QHKH tiếp nhận hồ sơ KH, tự thẩm định, tự trình ký phê duyệt và tự soạn hồ sơ giải ngân. Theo nhiều quan điểm đánh giá, quy trình trên tương đối mạo hiểm, ẩn chứa các rủi ro khi CVQHKH “thông đồng” với KH.

Tuy nhiên, theo xu thế chuyển dịch Quản trị rủi ro, hiện các ngân hàng Big4 cũng đang dần có sự chuyển dịch về mô hình, qua đó hình thành nên các đơn vị Thẩm định/giám sát rủi ro tín dụng. Việc chuyển đổi đến nay chưa thực sự rõ nét.

Tính đến hiện tại, vị trí Thẩm định tín dụng chủ yếu tồn tại trong mô hình của các Ngân hàng TMCP.

Công việc cụ thể của một nhân viên thẩm định tín dụng

Ở bất cứ ngân hàng hay một tổ chức tín dụng nào cũng vậy, vị trí chuyên viên thẩm định tín dụng sẽ có nhiều cách gọi khác nhau như chuyên viên quản lý rủi ro, chuyên viên tái thẩm định,… Tuy nhiên, dù được gọi bằng cái tên nào đi chăng nữa thì nhân viên thẩm định tín dụng làm việc tại ngân hàng và các tổ chức tín dụng cũng sẽ có những công việc cụ thể như sau:

Trực tiếp tham gia công tác thẩm định tín dụng

  • Thu nhập hồ sơ và thông tin khách hàng từ các chuyên viên chăm sóc khách hàng.
  • Trực tiếp tham gia quá trình thẩm định hồ sơ bao gồm các loại tài sản cùng khả năng tài chính thực tế của khách hàng rồi lập tờ trình thẩm định hồ sơ khách hàng được đánh giá dựa trên các yếu tố như:  nhân thân, tư cách pháp lý, năng lực tài chính thực tế,  mục tiêu vay vốn, lịch sử trả nợ.
  • Sau đó, cập nhập và rà soát chấm điểm tín dụng theo quy định của ngân hàng cùng pháp luật hiện hành.
  • Nhân viên thẩm định tín dụng phối hợp với bộ phận định giá (được gọi tắt là AMC) để định giá tài sản đảm bảo của khách hàng.

 

Ngoài trực tiếp tham gia công tác thẩm định tín dụng, một nhân viên thẩm định tín dụng cũng phải làm những công việc điều phối mà cấp trên sắp xếp - Ảnh Internet

Công việc của một nhân viên tín dụng

  • Thực hiện tác nghiệp và luân chuyển hồ sơ trên toàn bộ hệ thống.
  • Đưa ra ý kiến cho vay hay không cho vay với khoản vay cấp tín dụng, song song với việc này là đánh giá mức độ rủi ro của khoản vay.
  • Cuối cùng, đề xuất những phương án cùng điều kiện cụ thể khi sự cố rủi ro xảy ra cho khách hàng.

Quản lý nợ trong và ngoài nước đối với các khoản sau cho vay

  • Phối hợp một cách thường xuyên với bộ phận quan hệ khách hàng nhằm cập nhập thông tin khách hàng vay vốn, đồng thời đề xuất kịp thời những biện pháp tín dụng cụ thể để bảo toàn khoản vay.
  • Phối hợp một cách nhuần nhuyễn với bộ phận quan hệ khách hàng để kiểm tra, giám sát đối với những khách hàng trong và ngoài nước với các khoản vay sau khi cấp tín dụng.
  • Đối với các khoản nợ khi có phát sinh nhân viên thẩm định tín dụng cần đề xuất biện pháp xử lý một cách linh hoạt.
  • Đối với các khoản nợ quá hạn cần xây dựng phương án, phối hợp với các bộ phận xử lý nợ để đề xuất phương pháp xử lý phù hợp.

Trực tiếp góp ý cho các quy trình và quy định có liên quan

  • Các chính sách có liên quan đến công việc thẩm định hay phê duyệt của trung tâm thì nhân viên thẩm định tín dụng sẽ trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến của mình vào đó nhằm hoàn thiện các chính sách này.
  • Các sản phẩm tín dụng của khối cá nhân hay SME xây dựng cũng cần tham gia đóng góp ý kiến độc lập của mình.
  • Các văn bản về quy trình, hướng dẫn thẩm định cho từng sản phẩm tín dụng,… cần xây dựng một cách logic và khoa học.

Các kỹ năng chuyên viên thẩm định tín dụng cần có

Các kỹ năng cần có của nhân viên thẩm định tín dụng

Nhân viên thẩm định tín dụng là người phải có nhiều kỹ năng và kinh nghiệm về nghề ngân hàng

Kiến thức chuyên ngành tốt

Có thể thấy công việc của người nhân viên thẩm định tín dụng liên quan rất nhiều đến việc đảm bảo làm sao hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro cho ngân hàng trong vay vốn tín dụng.

Việc làm thẩm định này đòi hỏi cao người nhân viên phải có những kiến thức tốt trong ngành ngân hàng. Như hiểu rõ về các hình thức cấp tín dụng (cho vay, bảo lãnh, bao thanh toán, chiết khấu…), loại hình cho vay, phương thức cho vay, đối tượng và giới hạn cấp tín dụng…

Có khả năng phân tích, đánh giá

Nhân viên thẩm định tín dụng phải có khả năng phân tích, đánh giá, cập nhật thông tin nhanh nhạy về các tài sản bất động sản, tài chính. Để đưa ra các nhận định độc lập và khách quan về “sức khỏe tài chính” của các doanh nghiệp, cá nhân vay vốn.

Am hiểu về quy định pháp luật

Người làm thẩm định tín dụng còn cần phải có mức độ am hiểu tốt về các quy định và văn bản pháp luật hiện hành. Nhất là nắm vững các luật về tài chính ngân hàng, luật doanh nghiệp, luật sở hữu đất đai, kinh doanh bất động sản, luật nhà ở, luật thừa kế và kể cả luật hôn nhân và gia đình…

Đồng thời phải tìm hiểu về các văn bản pháp luật liên quan đến việc điều chỉnh hoạt động của tín dụng của ngân hàng, các văn bản quy định nội bộ của ngân hàng…để hỗ trợ cho công tác thẩm định tín dụng được tốt hơn.

=> Nhân viên thẩm định tín dụng muốn có được những khả năng trên cần là người phải có kinh nghiệm về ngành tài chính ngân hàng. Vì thế, vị trí này thường chỉ tuyển nội bộ hoặc dành cho người có kinh nghiệm liên quan đến tài chính, tín dụng ngân hàng. Đa phần là các chuyên viên quan hệ khách hàng sẽ ứng tuyển nhiều vào vị trí này khi đã có kinh nghiệm ít nhất từ 1- 2 năm.

Các kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm trong ngành sẽ giúp người nhân viên thẩm định tín dụng vận dụng tốt vào việc đánh giá, phân tích, định giá được mức độ rủi ro trong các hồ sơ vay vốn tín dụng của khách hàng. Công việc này sẽ không phù hợp nếu bạn là sinh viên mới ra trường hoạt thiếu kỹ năng về ngành ngân hàng.

Quy tắc 5C của thẩm định tín dụng là gì?

 

Quy tắc 5C là gì?

Quy tắc 5C là bộ các quy tắc được áp dụng vào quá trình thẩm định. Các ngân hàng thường áp dụng quy tắc 5C vào quy trình thẩm định tín dụng để có thể giải quyết các vấn đề xảy ra trong quá trình thẩm định tín dụng một cách tối ưu nhất. Mô hình quy tắc 5C bao gồm:

  • Character – Uy tín, đạo đức khách hàng
  • Capacity – Năng lực
  • Capital – Vốn
  • Collateral – Tài sản đảm bảo
  • Conditions – Môi trường

Character – Uy tín, đạo đức khách hàng

Đánh giá thái độ của khách hàng để có thể phê duyệt một khoản vay nhỏ hay không. Đa số ngân hàng sẽ lưu ý về sự hợp tác của khách hàng trong quá trình giao dịch.

Tuy nhiên, trình độ học vấn, phẩm chất hay kinh nghiệm kinh doanh cũng là một yếu tố được cân nhắc.

Capacity – Năng lực

Đây có thể nói là chỉ tiêu quan trọng nhất của mô hình 5C trong thẩm định tín dụng. Phía ngân hàng sẽ dựa trên các bảng báo cáo tài chính, khả năng điều hành trong quá khứ và hoạt động kinh doanh của khách hàng hiện tại trên thị trường có tính khả thi về việc chi trả nợ vay trong tương lai.

Tóm lại, đây là bước giúp ngân hàng biết được khách hàng sẽ trả nợ bằng cách nào một cách chính xác nhất.

Capital – Vốn

Tăng mức độ tin cậy của ngân hàng nếu khách hàng có vốn chủ sở hữu lớn, đảm bảo trạng thái cân bằng cho các khoản vay tín chấp ngân hàng.

Quá trình thẩm định tín dụng với mô hình 5C

Collateral – Tài sản đảm bảo

Có thể hiểu theo nghĩa khác đây là tài sản thế chấp ( thẩm định nhà, thẩm định tài sản … ) để đảm bảo với phía ngân hàng. Khi khách hàng phá sản, không có khả năng chi trả thì ngân hàng sẽ xử lý phần tài sản này để quy ra giá trị và thanh toán các khoản nợ còn thiếu.

Conditions – Môi trường

Là quá trình ngân hàng phân tích môi trường bên trong, bên ngoài của nền kinh tế có ảnh hưởng nhiều đến quá trình kinh doanh của khách hàng hay không.

Với những khách hàng là các doanh nghiệp, công ty không bị ảnh hưởng quá nhiều, hoạt động ổn định thì sẽ được ưu tiên hơn.

Khi thẩm định cho vay khách hàng cá nhân thì điều gì là quan trọng nhất?

Theo một số ý kiến thì những vấn đề dưới đây nên được ưu tiên khi thẩm định tín dụng:

  • 1. Lý lịch pháp lý ( có tiền án , tiền sự ? Hộ khểu , tình trạng hôn nhân , giấy phép hành nghề ..)
  • 2. Tình hình tài chính và Phương Án Kinh Doanh( thẩm định nhà , thẩm định tài sản , có dư nợ tín dụng tại các Ngân hàng nào ? , tình hình trả nợ , thu nhập cá nhân , thu nhập người đồng trả nợ , kế hoạch sử dụng vốn , phương án kinh doanh có khả thi …)
  • 3. Tài sản đảm bảo ( có tranh chấp , phong toả , giải toả , thuộc diện đền bù ??? Tài sản chung hay riêng …)

Kết luận

Bài viết trên đã nêu tổng quát về khái niệm thẩm định tín dụng là gì, phân loại cũng như nêu lên những điều cần làm trong quá trình thẩm định. Đặc biệt, cung cấp những thông tin về kỹ năng của một nhân viên tư vấn cần có.

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp ích với những bạn đọc có nhu cầu vay vốn kinh doanh hay mong muốn trở thành một chuyên viên thẩm định tín dụng trong tương lai.

 

Đăng ký tư vấn
1Thông tin liên lạc
2Thông tin cá nhân
3Lựa chọn khoản vay

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *