Cổ tức là gì ? Tìm hiểu về cổ tức mới nhất 2021

https://vayy.vn/vay-online/Tất các các công ty, doanh nghiệp đăng ký kinh doanh đều nhằm mục đích là tạo ra lợi nhuận cho toàn công ty. Và lợi nhuận này sẽ được sử dụng vào các mục đích khác nhau của công ty và phần còn lại sẽ chia đều cho các cổ đông trong công ty gọi là trả c.tức cho cổ đông. Vậy cổ tức là gì theo quy định của pháp luật.

Ví dụ minh họa

Bạn nuôi bò → để lấy sữa

Bạn nuôi gà → để lấy trứng

Và bạn mua cổ phiếu → để nhận c.tức

chia-co-tuc-bang-tien-mat (6)

Hàng năm các Công ty thường trích một phần lợi nhuận của mình để trả c.tức cho nhà đầu tư.

Mua cổ phiếu cũng giống như mua gà về nuôi  Một ngày đẹp trời, con gà sẽ đẻ trứng  Lúc đó, trong tay bạn vừa có gà, vừa có trứng (trứng ở đây chính là c.tức)

co-tuc-la-gi (1)

Cũng giống như việc bạn sở hữu cổ phiếu của công ty A, ngoài việc bạn đang sở hữu giá trị cổ phiếu (theo giá thị trường), thì hàng năm kinh doanh có lãi, công ty A sẽ trích một phần lợi nhuận để chi trả cho cổ đông (trứng gà).

Cổ tức là gì?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, c.tức là khoản lợi nhuận ròng trả cho mỗi cổ phần, bằng tiền mặt hoặc tài sản khác từ nguồn lợi nhuận được giữ lại của công ty, sau khi đã thực hiện các nghĩa vụ về tài chính.

Nói ngắn gọn:

Mỗi năm công ty sẽ hoạt động sản xuất kinh doanh và tạo ra một số lợi nhuận sau thuế nhất định.

Một phần của số lợi nhuận đó sẽ được công ty tái đầu tư vào hoạt động kinh doanh, trích lập các quỹ dự phòng và được gọi là lợi nhuận được giữ lại.

Phần lợi nhuận còn lại sẽ được trả cho cổ đông và được gọi là c.tức.

Hàng năm, số tiền được trích ra để chi trả sẽ được thông qua trong Đại hội cổ đông.

Ví dụ trong Nghị quyết Đại hội cổ đông năm 2021 của CTCP Tập đoàn Hòa Phát

 

Các hình thức trả cổ tức

Các hình thức trả cổ tức

Hiện nay, các doanh nghiệp thường trả c.tức cho NĐT thông qua ba hình thức chính là:

  • C.tức bằng tiền mặt (cash dividend).
  • c.tức bằng cổ phiếu (stock dividend).
  • Mua lại cổ phiếu (stock buyback hoặc share repurchases).

Trong đó, hình thức trả c.tức bằng tiền mặt và cổ phiếu là phổ biến nhất tại thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trả cổ tức bằng tiền mặt

Cổ tức tiền mặt (cash dividend) là việc doanh nghiệp sẽ trả cổ tức trực tiếp cho cổ đông bằng tiền mặt. Hội đồng quản trị của doanh nghiệp sẽ căn cứ trên kết quả hoạt động kinh doanh và các kế hoạch kinh doanh để quyết định tỷ lệ chi trả c.tức bằng tiền mặt. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, các NĐT nên lưu ý khi doanh nghiệp công bố tỷ lệ chi trả c.tức thì tỷ lệ chi trả c.tức này sẽ dựa trên mệnh giá cổ phiếu, một cổ phiếu có mệnh giá niêm yết theo quy định của Luật chứng khoán là 10.000 đồng.

Một lưu ý khi xem xét yếu tố c.tức tiền mặt mà các NĐT cần quan tâm là tỷ lệ chi trả c.tức (dividend payout ratio). Tỷ lệ chi trả c.tức là tỷ lệ của tổng số tiền c.tức chi trả cho các cổ đông trên thu nhập ròng của doanh nghiệp, đó là phần trăm thu nhập trả cho cổ đông dưới dạng c.tức. Số tiền không được trả cho các cổ đông sẽ được doanh nghiệp giữ lại để trả nợ hoặc sử dụng để tái đầu tư vào các hoạt động cốt lõi khác của doanh nghiệp.

Công thức tính tỷ lệ chi trả c.tức như sau:

Công thức tính tỷ lệ chi trả cổ tức

Ví dụ: Tỷ lệ dividend payout ratio của công ty ABC là 16%, điều này có nghĩa là công ty làm ra lợi nhuận trên một cổ phiếu (EPS – earning per share) là 100 đồng thì công ty sẽ chi trả 16 đồng c.tức và 84 đồng còn lại sẽ được công ty giữ lại và phân bổ vào phần lợi nhuận còn lại chưa phân phối (retained earnings). Phần lợi nhuận chưa phân phối sẽ được phân bổ vào hoạt động kinh doanh và lập các quỹ dự phòng của công ty.

Trả cổ tức bằng cổ phiếu

Cổ tức bằng cổ phiếu (stock dividend) là việc doanh nghiệp thay vì trả c.tức tiền mặt hay mua lại cổ phiếu thì sẽ phát hành thêm cổ phiếu cho các cổ đông. Việc phát hành c.tứcbằng cổ phiếu này sẽ không làm thay đổi vốn chủ sở hữu (shareholder’s equity) và tỷ lệ nắm giữ của mỗi cổ đông trong doanh nghiệp sẽ không thay đổi. Các doanh nghiệp có thể trả c.tức bằng cổ phiếu từ các nguồn như:

  • Lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối (retained earnings).
  • Thặng dư vốn cổ phần (share premiums).
  • Các quỹ dự phòng của doanh nghiệp như quỹ đầu tư và phát triển (investment & development fund).

Tuy nhiên, các NĐT cần lưu ý phân biệt giữa chia tách cổ phiếu và cổ phiếu thưởng khi được doanh nghiệp trả c.tức bằng cổ phiếu.

Theo nguyên tắc thì giá trị vốn chủ sở hữu sẽ không đổi dù cho doanh nghiệp trả c.tức cho cổ đông bằng cổ phiếu (stock dividend) hay chia tách cổ phiếu (stock split). Tuy nhiên, sự khác biệt chủ yếu của hai loại này là:

  • Trả c.tức bằng cổ phiếu (stock dividend) sẽ có sự dịch chuyển qua lại giữa các tài khoản con trong vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán.
  • Chia tách cổ phiếu (stock split) sẽ không làm ảnh hưởng đến bất kỳ khoản nào trên vốn chủ sở hữu.

Bên cạnh đó, các NĐt cũng lưu ý về cổ phiếu thưởng (stock compensation). Nhiều NĐT thường có hiểu lầm nhỏ khi sử dụng cổ phiếu thưởng tương đương như c.tức bằng cổ phiếu. Tuy nhiên, cổ phiếu thưởng sẽ có hai loại là cổ phiếu thưởng dành cho nhân viên và cổ phiếu thưởng dành cho cổ đông hiện hữu (đây là c.tức bằng cổ phiếu mà doanh nghiệp dành cho các cổ đông).

Trả cổ tức bằng cách mua lại cổ phiếu

Mua lại cổ phiếu (stock buyback hoặc share repurchases) là hình thức trả c.tức của doanh nghiệp cho các cổ đông. Thay vì trả c.tức bằng tiền mặt thì các doanh nghiệp sẽ trả cổ tức cho các NĐT bằng cách mua lại cổ phiếu trên thị trường. Hình thức chi trả cổ tức này ít được các công ty/doanh nghiệp sử dụng. Hình thức trả cổ tức bằng cách mua lại cổ phiếu thường chỉ diễn ra khi thị trường chứng khoán có dấu hiệu suy yếu và giá cổ phiếu tụt giảm.

Sự khác biệt giữa lãi và cổ tức

 

Cơ sở để so sánh Quan tâm Cổ tức
Ý nghĩa Tiền lãi là khoản phí đánh vào người vay, cho việc sử dụng tiền, thuộc về người khác. Cổ tức là tiền lãi mà công ty trả cho các cổ đông của mình cho số vốn đầu tư của họ.
Nó là gì? Tính lãi Chiếm đoạt lợi nhuận
Sự tồn tại của lợi nhuận Không cần thiết, nó phải được thanh toán ngay cả sau khi lợi nhuận không được công ty kiếm được. Cần thiết cho việc phân phối c.tức
Trả cho Chủ nợ hoặc người cho vay hoặc người giữ nợ Cổ đông
Bắt buộc Vâng Không
Tỷ lệ đã sửa Không đổi trong trường hợp cổ phiếu ưu đãi, nhưng dao động trong trường hợp cổ phiếu vốn chủ sở hữu.
Thuế Lá chắn thuế có sẵn bởi vì nó là một khoản chi phí được khấu trừ thuế. Không phải là một khoản chi phí được khấu trừ thuế.

1. Số tiền được trả cho việc sử dụng tiền vay được gọi là Tiền lãi. Cổ tức là một phần lợi nhuận được chia cho các chủ sở hữu thực sự của công ty dưới dạng tiền mặt hoặc hiện vật. Nó là không quan trọng cho dù công ty có kiếm được lợi nhuận hay không cho việc trả lãi. Tuy nhiên, lợi nhuận là một yếu tố cần thiết phải có để giải ngân c.tức.

  1. Tiền lãi là một khoản phí so với lợi nhuận, trong khi Cổ tức là sự chiếm dụng lợi nhuận.
  2. Tiền lãi phải được trả một cách bắt buộc, tại thời điểm nó yêu cầu thanh toán. Mặt khác, việc trả c.tức là tự nguyện.
  3. Tỷ lệ lãi là cố định, trong khi tỷ lệ c.tức được cố định trong trường hợp cổ phiếu ưu đãi và biến động trong trường hợp cổ phiếu vốn chủ sở hữu.
  4. Tiền lãi được tính như một khoản chi phí trong báo cáo Thu nhập và do đó, nó được khấu trừ vào lợi nhuận mà cuối cùng sẽ giảm thuế. Ngược lại, thuế cổ tức doanh nghiệp sẽ được công ty trả cho việc chia c.tức.

Làm thế nào để được nhận cổ tức?

co-tuc-la-gi (4)

Để được nhận c.tức, thì đơn giản bạn chỉ cần nắm giữ cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền.

Ngày giao dịch không hưởng quyềnLà ngày giao dịch mà nhà đầu tư khi mua cổ phiếu sẽ không nhận được các quyền lợi của cổ đông như quyền nhận c.tức, quyền tham dự ĐHCĐ hay quyền mua cổ phiếu phát hành thêm…Mục đích của ngày này là để doanh nghiệp chốt danh sách cổ đông (đang sở hữu cổ phiếu) để thực hiện quyền.

Đối với cổ phiếu đã niêm yết, thì c.tức bằng tiền sẽ trực tiếp được trả vào tài khoản chứng khoán của bạn.

Còn với trường hợp trả c.tức bằng cổ phiếu, thì phải sau khoảng 30-60 ngày, cổ phiếu đó mới được trả về tài khoản chứng khoán của bạn.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *