Đa cấp là gì? Một số lưu ý khi kinh doanh đa cấp

Trong thời gian qua mọi người thường nghe nhắc tới công ty đa cấp hoặc kinh doanh đa cấp mà không biết rằng chúng có thực sự tốt hay không. Vậy thực hư đa cấp là gì, mô hình này hoạt động như thế nào? Đa cấp tại Việt Nam biến tướng như thế nào?

Tham khảo những kiến thức chúng tôi cung cấp dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

Mô hình kinh doanh đa cấp

Đa cấp là gì?

Đa cấp là tên gọi của một kênh hay chiến lược phân phối hàng hóa thông qua một hệ thống gồm nhiều người tham gia và được chia thành các cấp, nhánh khác nhau.

Đa cấp là tên gọi của một kênh hay chiến lược phân phối

Chắc hẳn bất cứ sinh viên ngành marketing, ngoại thương hay thương mại đều được học qua thuật ngữ “đa cấp”.  Trên thực tế, đa cấp hay còn được gọi với tên gọi khác là kênh phân phối hàng hóa hoặc chiến lược bán hàng thông qua một hệ thống có nhiều cấp bậc và nhánh được tham gia bởi nhiều người.

Trong đó, kinh doanh đa cấp hay bán hàng đa cấp chính là hình thức cung cấp và phân phối sản phẩm đến trực tiếp tay người mua hàng. Thông qua phương pháp kinh doanh qua từng cấp bậc ở từng nơi. Sau đó, người bán sẽ được hưởng phần trăm hoa hồng hoặc tiền thưởng trích từ lợi nhuận sản phẩm.

Kinh doanh đa cấp là gì?

Kinh doanh đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh trong đó, người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của cả những người khác trong mạng lưới.

Định nghĩa này được quy định tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 40/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đ.cấp.

Đa cấp được hiểu là tên gọi của một hay một chiến lược phân phối hàng hóa thông qua một hệ thống gồm nhiều người tham gia và được chia thành các cấp, nhánh khác nhau.

Bán hàng đa cấp là gì?

Bán hàng đ.cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh. Trong đó, người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới (khoản 1 Điều 2 Nghị định 40/2018/NĐ-CP).

bán hàng đa cấp là gì

Theo đó, bán hàng đa cấp có những đặc điểm sau đây:

– Bán hàng đa cấp là một hình thức bán lẻ hàng hóa: Công ty bán hàng đa cấp có thể là công ty trực tiếp sản xuất và tiếp thị, bán lẻ sản phẩm hoặc phân phối hàng hóa do các công ty khác sản xuất. Công ty đa cấp bán lẻ hàng hóa thông qua mạng lưới tiếp thị.

– Việc bán hàng được thực hiện bởi mạng lưới người tham gia với nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau: 

Các doanh nghiệp thường bán hàng qua đại lý, cửa hàng hoặc siêu thị… Còn trong hoạt động bán hàng đa cấp không có các đại lý, cửa hàng, siêu thị mà hàng hóa được các nhà phân phối trực tiếp sử dụng hoặc giới thiệu và bán cho người tiêu dùng.

– Người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng từ kết quả bán hàng của mình và của người khác trong mạng lưới do mình tổ chức:

Người bán hàng đa cấp được hưởng thù lao từ 2 nguồn:

  • Hoa hồng trực tiếp được tính trên doanh số bán hàng;
  • Hoa hồng gián tiếp là khoản tiền thưởng khi xây dựng mạng lưới tiêu thụ của người tham gia bán hàng đa cấp.

Như vậy, người bán hàng đa cấp sẽ giúp doanh nghiệp bán hàng và được trả hoa hồng chứ không phải là người tham gia đầu tư để hưởng lợi nhuận.

Đặc điểm của mô hình bán hàng đa cấp

Dựa vào định nghĩa, chúng ta có thể nhận biết được đặc điểm của bán hàng đa cấp như sau:

Bán hàng đa cấp là một hình thức bán lẻ hàng hóa

Công ty bán hàng đ.cấp có thể là công ty trực tiếp sản xuất và tiếp thị, bán lẻ sản phẩm hoặc phân phối hàng hóa do các công ty khác sản xuất. Công ty đ.cấp bán lẻ hàng hóa thông qua mạng lưới tiếp thị.

Những người tham gia sẽ thực hiện quá trình tiếp thị và bán sản phẩm dưới những cấp độ, những nhánh khác nhau

Nếu như các công ty, doanh nghiệp hoạt động bình thường chọn kênh phân phối hàng hóa là cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại, chợ, sàn thương mại điện tử … thì mô hình bán hàng đ.cấp lại được các nhà phân phối trực tiếp sử dụng hoặc giới thiệu và bán cho người tiêu dùng.

Đặc điểm nhận biết của mô hình bán hàng đa cấp

Người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng

Đối với hình thức bán hàng đa cấp người bán hàng không nhận lương cơ bản kèm doanh số như mô hình truyền thống mà thông qua hai nguồn:

  • Hoa hồng trực tiếp được tính trên doanh số bán hàng;
  • Hoa hồng gián tiếp là khoản tiền thưởng khi xây dựng mạng lưới tiêu thụ của người tham gia bán hàng đa cấp.

Để thu được nhiều lợi nhuận, tiền thưởng cao thì những người trong đội ngũ bán hàng của công ty phải nỗ lực không ngừng nghỉ. Nói cách khác, mỗi hệ thống sẽ áp dụng chiến lược kinh doanh khác nhau để bán được lượng lớn hàng hóa. Điều này sẽ giúp họ thu được khoản tiền lớn nhờ vào cách phân phối sản phẩm đến đúng khách hàng.

Bên cạnh đó, đây cũng là cách để giúp người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm nhanh chóng, không cần phải qua nhiều khâu trung gian. Cũng như giúp xã hội giảm bớt vấn đề việc làm cho nhiều người.

Người tham gia bán hàng đa cấp cần lưu ý 14 điểm dưới đây

1. Đào tạo cơ bản trong bán hàng đa cấp

Học vấn, giới thiệu sản phẩm và doanh nghiệp cho khách hàng, bảo trợ người tham gia tuyến dưới, hưởng các loại hoa hồng theo kế hoạch trả thưởng. Nếu chưa được cấp thẻ thành viên mạng lưới bán hàng đa cấp thì người tham gia chưa được phép thực hiện các hoạt động bán hàng đa cấp.

2. Các hành vi bị cấm đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp và người tham gia bán hàng đ.cấp

Đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp.

– Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp.

– Yêu cầu người khác phải mua một số lượng hàng hóa nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp.

– Cho người tham gia bán hàng đa cấp nhận tiền hoặc lợi ích kinh tế khác từ việc giới thiệu người khác tham gia vào hoạt động bán hàng đ.cấp mà không phải từ việc mua, bán hàng hóa của người được giới thiệu đó.

– Từ chối chi trả không có lý do chính đáng các khoản hoa hồng, tiền thưởng hay lợi ích kinh tế khác mà người tham gia bán hàng đa cấp có quyền hưởng.

– Cung cấp thông tin gian dối về kế hoạch trả thưởng, về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đ.cấp.

– Cung cấp thông tin gian dối, gây nhầm lẫn về tính năng, công dụng của hàng hóa hoặc hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo viên, đào tạo viên tại hội nghị, hội thảo, đào tạo hoặc thông qua tài liệu của doanh nghiệp.

– Duy trì nhiều hơn một hợp đồng tham gia bán hàng đ.cấp, vị trí kinh doanh đ.cấp, mã số kinh doanh đ.cấp hoặc các hình thức khác tương đương đối với cùng một người tham gia bán hàng đ.cấp.

– Thực hiện khuyến mại sử dụng mạng lưới gồm nhiều cấp, nhiều nhánh mà trong đó người tham gia chương trình khuyến mại có nhiều hơn một vị trí, mã số hoặc các hình thức tương đương khác.

Đối với người tham gia bán hàng đ.cấp

– Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp.

– Cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về lợi ích của việc tham gia bán hàng đ.cấp, tính năng, công dụng của hàng hóa, hoạt động của doanh nghiệp bán hàng đ.cấp.

– Tổ chức hội thảo, hội nghị, đào tạo về kinh doanh theo phương thức đ.cấp khi chưa được doanh nghiệp bán hàng đ.cấp ủy quyền bằng văn bản.

– Lôi kéo, dụ dỗ, mua chuộc người tham gia bán hàng đ.cấp của doanh nghiệp khác tham gia vào mạng lưới của doanh nghiệp mà mình đang tham gia.

– Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, địa vị xã hội, nghề nghiệp để khuyến khích, yêu cầu, lôi kéo, dụ dỗ người khác tham gia vào mạng lưới bán hàng đ.cấp hoặc mua hàng hóa kinh doanh theo phương thức đ.cấp.

– Thực hiện hoạt động bán hàng đ.cấp tại địa phương nơi doanh nghiệp chưa được cấp xác nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương.

3. Thẻ thành viên mạng lưới bán hàng đa cấp

Thẻ thành viên mạng lưới bán hàng đ.cấp là giấy tờ để chứng minh người có tên trong thẻ thành viên là người tham gia bán hàng đ.cấp của doanh nghiệp bán hàng đ.cấp và có quyền tư vấn, tiếp thị, giới thiệu về doanh nghiệp bán hàng đ.cấp, sản phẩm kinh doanh theo phương thức đ.cấp của doanh nghiệp đó cho khách hàng mua hàng và người có dự định tham gia bán hàng đ.cấp. Người tham gia bán hàng đa cấp bắt buộc phải xuất trình thẻ thành viên mạng lưới bán hàng đ.cấp của mình trước khi tiến hành tư vấn, giới thiệu, tiếp thị sản phẩm cho khách hàng.

4. Hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương

Người tham gia bán hàng đ.cấp sẽ bị doanh nghiệp xử lý theo quy tắc hoạt động của doanh nghiệp nếu người tham gia bán hàng đ.cấp tổ chức hoạt động bán hàng đa cấp tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khi doanh nghiệp đó chưa được Sở Công Thương cấp xác nhận.

5. Hội nghị, hội thảo, đào tạo về bán hàng đa cấp

Người tham gia đ.cấp chỉ được phép tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo về bán hàng đa cấp khi được doanh nghiệp bán hàng đ.cấp ủy quyền bằng văn bản. Nếu người tham gia tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo về bán hàng đa cấp mà chưa được doanh nghiệp bán hàng đa cấp ủy quyền thì doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm chấm dứt hợp đồng tham gia bán hàng đ.cấp với người tham gia bán hàng đa cấp đó.

6. Trách nhiệm của doanh nghiệp bán hàng đa cấp

– Niêm yết công khai tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp các tài liệu quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 9 Nghị định 40/2018/NĐ-CP.

– Thực hiện đúng quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng đã đăng ký.

– Xây dựng, công bố giá bán của các hàng hóa được kinh doanh theo phương thức đ.cấp và tuân thủ giá bán đã công bố.

– Xuất hóa đơn theo từng giao dịch bán hàng cho từng người tham gia bán hàng đ.cấp của doanh nghiệp và khách hàng mua hàng trực tiếp từ doanh nghiệp.

7. Trách nhiệm của người tham gia bán hàng đa cấp

– Người tham gia bán hàng đ.cấp chỉ thực hiện các hoạt động tiếp thị, bán hàng và phát triển mạng lưới bán hàng đ.cấpp sau khi được cấp Thẻ thành viên.

– Xuất trình Thẻ thành viên trước khi giới thiệu hoặc tiếp thị, bán hàng.

– Tuân thủ hợp đồng tham gia bán hàng đ.cấp và quy tắc hoạt động của doanh nghiệp.

– Cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực khi giới thiệu về doanh nghiệp bán hàng đ.cấp, hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp, kế hoạch trả thưởng và quy tắc hoạt động của doanh nghiệp bán hàng đ.cấp.

8. Quy định về giao nhận và gửi hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp

– Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người tham gia bán hàng đa cấp thanh toán tiền mua hàng, doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm giao đầy đủ hàng hóa theo số tiền người tham gia bán hàng đa cấp đã thanh toán và người tham gia bán hàng đa cấp có trách nhiệm nhận đầy đủ hàng hóa từ doanh nghiệp bán hàng đa cấp.

– Trường hợp doanh nghiệp bán hàng đa cấp không giao hàng hóa hoặc người tham gia bán hàng đa cấp không nhận hàng hóa trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 46 Nghị định 40/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm hủy giao dịch và hoàn trả toàn bộ số tiền cho người tham gia bán hàng đa cấp.

– Trong trường hợp người tham gia bán hàng đa cấp gửi hàng hóa tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp mà không nhận hàng hóa trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 46 Nghị định 40/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm hủy giao dịch và hoàn trả toàn bộ số tiền cho người tham gia bán hàng đa cấp.

9. Quy định về mua lại, trả lại hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp

– Người tham gia bán hàng đa cấp có quyền trả lại hàng hóa đã mua từ doanh nghiệp bán hàng đa cấp, bao gồm cả hàng hóa được mua theo chương trình khuyến mại, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận hàng.

– Hàng hóa trả lại phải đáp ứng các điều kiện sau đây:

+ Hàng hóa còn nguyên bao bì, tem, nhãn.

+ Kèm theo hóa đơn mua số hàng hóa được yêu cầu trả lại.

– Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người tham gia bán hàng đ.cấp có yêu cầu trả lại hàng hóa hợp lệ, doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm mua lại các hàng hóa đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 47 Nghị định 40/2018/NĐ-CP và hoàn trả theo mức thỏa thuận với người tham gia bán hàng đ.cấp nhưng không thấp hơn 90% số tiền mà người tham gia bán hàng đa cấp đã trả để nhận số hàng hóa đó.

10. Hoa hồng, tiền thưởng và các lợi ích kinh tế khác trong bán hàng đa cấp

Doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm thanh toán hoa hồng, tiền thưởng, khuyến mại và các lợi ích kinh tế khác bằng tiền cho người tham gia bán hàng đa cấp dưới hình thức chuyển khoản qua ngân hàng.

11. Thuế thu nhập cá nhân trong bán hàng đa cấp

Doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm khấu trừ tiền thuế thu nhập cá nhân của người tham gia bán hàng đ.cấp để nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.

12. Chấm dứt hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp

Người bán hàng đa cấp có quyền chấm dứt hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp bằng việc gửi thông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp bán hàng đa cấp trước khi chấm dứt hợp đồng ít nhất là 10 ngày làm việc.

– Doanh nghiệp bán hàng đa cấp có quyền chấm dứt hợp đồng với người bán hàng đa cấp khi người tham gia bán hàng đa cấp vi phạm các quy định tại Điều 41 Nghị định 40/2018/NĐ-CP.

– Doanh nghiệp bán hàng đ.cấp có trách nhiệm chấm dứt hợp đồng với người bán hàng đa cấp khi người tham gia bán hàng đa cấp vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 40/2018/NĐ-CP.

13. Trường hợp sử dụng khoản tiền ký quỹ của doanh nghiệp bán hàng đa cấp

Trong trường hợp người tham gia bán hàng đ.cấp phát sinh tranh chấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp liên quan đến hoạt động bán hàng đ.cấp, sau khi liên hệ trực tiếp với doanh  nghiệp bán hàng đa cấp mà vẫn nhận thấy quyền và lợi ích của mình chưa được đảm bảo, người tham gia bán hàng đa cấp có quyền khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để được giải quyết.

14. Kinh doanh có đạo đức

Cục CT&BVNTD kêu gọi các doanh nghiệp bán hàng đa cấp và người bán hàng đa cấp thực hiện kinh doanh có đạo đức, khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng Quy tắc đạo đức chung và yêu cầu người tham gia bán hàng đ.cấp thực hiện đúng Quy tắc đó nhằm xây dựng một môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh, góp phần xây dựng ngành bán hàng đ.cấp phát triển tích cực.

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *